Vrijstelling en ontheffing inburgeringsplicht: wie komt in aanmerking?

Niet iedereen die moet inburgeren, hoeft het hele examen te halen. Er zijn twee manieren om (een deel van) de plicht te ontlopen: vrijstelling en ontheffing. De woorden klinken op elkaar. Maar ze betekenen iets heel anders.

Wat is het verschil tussen vrijstelling en ontheffing?

Bij vrijstelling voldoe je eigenlijk al aan de eis. Bijvoorbeeld door een erkend diploma. Of door lang genoeg in Nederland te wonen en werken. Bij ontheffing is dat anders. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) laat je los van de plicht. Waarom? Omdat je het examen niet kunt halen. Bijvoorbeeld door een medische beperking.

Vrijstelling via een diploma

Heb je een Nederlands, Belgisch of Surinaams diploma? Of een NT2-diploma? Dan kun je een hele of gedeeltelijke vrijstelling krijgen. Welk diploma tot welke vrijstelling leidt, verschilt per situatie. Laat je diploma daarom altijd beoordelen door DUO. Ga er niet zelf van uit dat je vrijgesteld bent.

Vrijstelling via langdurig verblijf en werk

Ook zonder diploma kun je vrijstelling krijgen. Woon je minimaal 10 jaar onafgebroken in Nederland? Heb je minimaal 5 jaar gewerkt of vrijwilligerswerk gedaan? En spreek je genoeg Nederlands voor het dagelijks leven? Dan kom je in aanmerking. Je hebt hiervoor wel een gesprek nodig bij DUO. Je krijgt de vrijstelling dus niet automatisch na 10 jaar.

Ontheffing bij ziekte of beperking

Kun je het examen niet halen door een lichamelijke of psychische beperking? Ook niet met extra tijd of hulp? Dan kun je een medische ontheffing aanvragen. DUO beoordeelt dit per persoon. Op basis van medische informatie.

Hoe vraag je het aan bij DUO?

Je vraagt vrijstelling en ontheffing allebei aan bij DUO. Denk niet dat je dit automatisch krijgt. Vraag het actief aan. Laat DUO beoordelen of jouw situatie past. Doe dit ruim voor je termijn afloopt. De regels kunnen veranderen. Check daarom altijd de actuele regels bij DUO (duo.nl).